BTĐKT - Những con đường được chỉnh trang, những tuyến đường hoa được chăm sóc, môi trường khu dân cư ngày càng sạch đẹp và sản xuất từng bước đổi mới đang góp phần làm nên diện mạo nông thôn Thái Nguyên. Trong năm 2026, khi Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 - 2030 bắt đầu được thực hiện, 15 xã trong tỉnh đang nỗ lực hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu, phát huy những kết quả đã có và khơi dậy sự chung sức của người dân, hướng tới mục tiêu đạt chuẩn NTM.
Từ kết quả đã có đến những phần việc cần hoàn thiện
Tân Cương, Kha Sơn, La Hiên, Tân Thành, Bình Thành, Phú Đình, Vô Tranh, Bình Yên, Phú Xuyên, Đại Từ, Tân Khánh, An Khánh, La Bằng, Vạn Phú và Điềm Thụy là 15 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM trong năm 2026. Mỗi địa phương có điều kiện, thế mạnh và những khó khăn riêng, nhưng đều đang đứng trước yêu cầu chung: Phát huy thành quả xây dựng NTM trước đây, đồng thời đáp ứng những tiêu chuẩn mới sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Kết quả rà soát ban đầu cho thấy, xã Kha Sơn có số chỉ tiêu đạt cao nhất với 40/47 chỉ tiêu, tương ứng 5/10 tiêu chí; tiếp đến là Điềm Thụy 38/47 chỉ tiêu, tương ứng 4/10 tiêu chí; La Hiên 36/47, tương ứng 4/10 tiêu chí; La Bằng 37/47, tương ứng 3/10 tiêu chí. Các xã Phú Xuyên, Vạn Phú và Vô Tranh cùng đạt 35/47 chỉ tiêu; Tân Cương đạt 34/47; Tân Thành đạt 31/47. Các xã còn lại đạt từ 21 đến 29 chỉ tiêu.
Diện mạo xã nông thôn mới Kha Sơn
Những con số này phản ánh phần việc mỗi địa phương đã thực hiện, đồng thời cho thấy chặng đường phía trước còn không ít việc phải làm. Số chỉ tiêu đạt và số tiêu chí hoàn thành chưa tương ứng, bởi một tiêu chí chỉ được tính đạt khi đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu thành phần. Vì vậy, bên cạnh những kết quả đã có, các xã cần tiếp tục tập trung vào những nội dung còn thiếu, nhất là các tiêu chí đòi hỏi nhiều thời gian, kinh phí và sự phối hợp của nhiều đơn vị.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu xây dựng NTM cũng có những thay đổi đáng kể. Các xã phải lập và phê duyệt lại quy hoạch chung; một số trường học, trạm y tế chưa đủ điều kiện công nhận lại đạt chuẩn theo quy định. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư ở một số địa phương còn hạn chế, khiến việc hoàn thiện những hạng mục cần kinh phí lớn gặp khó khăn.
Bộ tiêu chí xã NTM giai đoạn 2026 - 2030 có 18 chỉ tiêu được nâng yêu cầu, trong đó có 7 chỉ tiêu bổ sung mới. Điều này đồng nghĩa với việc xây dựng NTM không chỉ dừng ở những công trình dễ nhận thấy như đường giao thông, trường học hay nhà văn hóa. Chất lượng môi trường sống, thu nhập, dịch vụ xã hội, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và hiệu quả quản lý ở cơ sở ngày càng có ý nghĩa quan trọng.
Một con đường được mở rộng có thể giúp việc đi lại thuận tiện hơn; một tuyến đường hoa được chăm sóc thường xuyên góp phần làm đẹp cảnh quan; nhưng để đời sống nông thôn thực sự khởi sắc, người dân còn cần việc làm ổn định, sản xuất hiệu quả và các dịch vụ thiết yếu đáp ứng nhu cầu. Bởi vậy, hoàn thành các tiêu chí không chỉ là đích đến trước mắt mà còn phải gắn với những lợi ích thiết thực, lâu dài đối với cộng đồng.
Tại hội nghị đánh giá tiến độ thực hiện mục tiêu xây dựng NTM ở 15 xã tháng 9 năm 2026, những nội dung còn vướng mắc đã được các địa phương rà soát, làm rõ. Trên cơ sở đó, các xã tiếp tục phân công cán bộ phụ trách từng chỉ tiêu, xây dựng lộ trình thực hiện và hoàn thiện hồ sơ minh chứng. Những tiêu chí liên quan đến quy hoạch, trường học, y tế và các hạng mục cần nguồn vốn lớn được xác định là những nội dung cần tập trung tháo gỡ.
Sự hỗ trợ trực tiếp của các sở, ngành, việc lồng ghép các nguồn vốn hợp pháp và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ chung. Tuy nhiên, cùng với nguồn lực đầu tư, sự chủ động của từng địa phương và tinh thần chung sức của người dân vẫn là yếu tố không thể thiếu để những phần việc còn dang dở sớm được hoàn thành.
Góp sức từ những việc nhỏ, tạo đổi thay bền vững
Ở nhiều địa phương, phong trào thi đua xây dựng NTM đang được cụ thể hóa bằng những công việc gần gũi với đời sống hằng ngày. Không chỉ tập trung vào các công trình hay những tiêu chí cần hoàn thành, các hoạt động vệ sinh môi trường, chăm sóc đường hoa, chỉnh trang khu dân cư và phát triển sản xuất cũng được chú trọng. Những việc làm tuy không lớn nhưng khi được duy trì thường xuyên sẽ góp phần tạo nên diện mạo nông thôn khang trang, sạch đẹp.
Tại xã Tân Khánh, đợt thi đua cao điểm 120 ngày xây dựng xã đạt chuẩn NTM năm 2026 được phát động trong tháng 9/2026, gắn với hoạt động “Ngày thứ Bảy xanh”. Theo đó các hoạt động tập trung vào vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, trồng hoa trên các tuyến đường, hướng tới cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp.
Xã Tân Khánh phát động đợt thi đua cao điểm 120 ngày xây dựng xã đạt chuẩn NTM năm 2026
Điểm thiết thực của phong trào là người dân có thể trực tiếp tham gia bằng những việc làm cụ thể tại nơi mình sinh sống. Từ dọn vệ sinh đường làng, chăm sóc cây xanh đến giữ gìn cảnh quan chung, mỗi người đều có thể góp phần làm đẹp khu dân cư. Khi những phần việc ấy được thực hiện thường xuyên, kết quả không chỉ thể hiện ở diện mạo bên ngoài mà còn ở ý thức giữ gìn môi trường và trách nhiệm cộng đồng.
Tân Khánh được thành lập trên cơ sở sắp xếp, sáp nhập các xã Bàn Đạt, Tân Khánh và Đào Xá trước đây. Trên địa bàn mới, việc kế thừa những kết quả đã đạt được, đồng thời tạo sự đồng thuận giữa các khu dân cư có ý nghĩa quan trọng. Đợt thi đua cao điểm là dịp để các tổ chức, đoàn thể và người dân cùng bắt tay thực hiện những công việc cụ thể, góp phần hoàn thiện các tiêu chí NTM từ chính cơ sở.
Điều đáng quan tâm là làm sao để khí thế thi đua không chỉ sôi nổi trong thời gian phát động mà trở thành thói quen trong đời sống. Một tuyến đường sạch cần được giữ gìn mỗi ngày; những hàng cây, đường hoa cần được chăm sóc thường xuyên; các khu dân cư cần duy trì nếp sống văn minh. Khi người dân tự giác thực hiện và cùng nhau bảo vệ thành quả chung, chất lượng xây dựng NTM mới có thể được duy trì lâu dài.
Cùng với cải thiện cảnh quan, phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập cũng là hướng đi quan trọng. Tại xã Điềm Thụy, năm 2026, tổng nguồn lực huy động thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM là hơn 13 tỷ đồng và 259 tấn xi măng. Nguồn lực này góp phần phục vụ quá trình thực hiện chương trình, trong khi địa phương đồng thời chú trọng nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp.
Việc khuyến khích phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp và các mô hình liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm mở ra hướng nâng cao giá trị nông sản, tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân. Đây cũng là một khía cạnh quan trọng của xây dựng NTM: Bên cạnh hạ tầng được cải thiện, người dân cần có điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống ngay trên quê hương mình.
Từ việc giữ gìn môi trường ở Tân Khánh đến huy động nguồn lực, đổi mới sản xuất ở Điềm Thụy, mỗi địa phương có cách làm phù hợp với điều kiện thực tế. Điểm chung là các hoạt động xây dựng NTM ngày càng cần gắn với nhu cầu của cộng đồng, phát huy sự tham gia của người dân và tạo ra những thay đổi có thể cảm nhận trong đời sống hằng ngày. Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội cũng có vai trò quan trọng trong vận động, kết nối người dân, duy trì phong trào và nhân rộng những cách làm hiệu quả.
Để các địa phương tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại, sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời của các sở, ngành cùng việc tăng cường kiểm tra, hướng dẫn sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các tiêu chí. Tại hội nghị ngày 16/9/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Loan cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả phối hợp, chủ động xử lý những vướng mắc phát sinh, tạo điều kiện để các xã thực hiện tốt mục tiêu đề ra.
Chặng đường về đích trong năm 2026 vẫn còn nhiều việc phải làm, song những kết quả đã tích lũy trong quá trình xây dựng NTM cùng sự đồng lòng của người dân là nền tảng để 15 xã tiếp tục tăng tốc. Từ những công trình được hoàn thiện đến những đổi thay trong sản xuất, cảnh quan và đời sống thường ngày, mỗi kết quả đạt được sẽ góp phần tạo nên diện mạo nông thôn khang trang hơn, đời sống người dân ngày càng được nâng cao, hướng tới mục tiêu xây dựng những miền quê phát triển bền vững.
Tùng Chi
