BTĐKT - Trước những diễn biến phức tạp của hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và yêu cầu bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước, ngành Hải quan tiếp tục phát huy tinh thần thi đua trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong thực thi công vụ. Kết quả thu ngân sách, kiểm tra sau thông quan và đấu tranh với các hành vi vi phạm trong quý III/2026 cho thấy nỗ lực của toàn ngành trong việc kết hợp tạo thuận lợi thương mại với tăng cường kỷ cương, bảo vệ lợi ích quốc gia.

Thi đua hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách

Tại Hội nghị giao ban kết quả công tác quý III, triển khai nhiệm vụ quý IV/2026, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, phấn đấu hoàn thành những chỉ tiêu được giao, trong đó có thu ngân sách nhà nước, chống buôn lậu, gian lận thương mại và kiểm tra sau thông quan.

Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, phấn đấu hoàn thành những chỉ tiêu được giao

Trong bối cảnh kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh, nhiệm vụ đặt ra đối với cơ quan Hải quan là vừa tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại, vừa quản lý chặt chẽ nguồn thu, ngăn ngừa thất thu và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật. Đây cũng là những nội dung cần được cụ thể hóa trong phong trào thi đua của từng đơn vị, gắn trách nhiệm công vụ với kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Theo số liệu tại hội nghị, từ ngày 1/7 đến 30/9/2026, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 337,76 tỷ USD, tăng 35,9% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 9 tháng, tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 888,03 tỷ USD, tăng 30,4%, tương ứng tăng 207,11 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước.

Kim ngạch tăng trưởng tạo thêm cơ hội phát triển sản xuất, kinh doanh nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý thuế, kiểm soát hàng hóa và phòng ngừa gian lận. Trước tình hình đó, ngành Hải quan tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý rủi ro, kiểm tra, giám sát và kiểm tra sau thông quan, tập trung vào những lĩnh vực, mặt hàng có nguy cơ vi phạm cao.

Trong quý III, số thu ngân sách nhà nước của ngành Hải quan đạt 132.169 tỷ đồng, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 9 tháng đầu năm, số thu đạt 399.638 tỷ đồng, bằng 88,6% dự toán và 77,4% chỉ tiêu phấn đấu.

Đáng chú ý, một số Chi cục Hải quan khu vực đã vượt dự toán hoặc hoàn thành chỉ tiêu phấn đấu được giao. Chi cục Hải quan khu vực XIII thu đạt 4.018 tỷ đồng, bằng 100,4% chỉ tiêu phấn đấu; Chi cục Hải quan khu vực XIX đạt 3.535 tỷ đồng, bằng 108,8%. Chi cục Hải quan khu vực VI thu đạt 18.095 tỷ đồng, bằng 188,5% chỉ tiêu; khu vực VII đạt 2.376 tỷ đồng, bằng 126,3%; khu vực X đạt 20.642 tỷ đồng, bằng 111,5%; khu vực XX đạt 1.450 tỷ đồng, bằng 131,8%.

Những kết quả này là cơ sở để các đơn vị tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, tìm giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thu. Tuy nhiên, trước yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ cả năm, phong trào thi đua cần tập trung vào những giải pháp bền vững, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời; chống thất thu, trốn thuế, chuyển giá và không gây phiền hà cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.

Quyết liệt đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại

Cùng với nhiệm vụ thu ngân sách, đấu tranh phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại tiếp tục là một trong những trọng tâm công tác của ngành Hải quan. Trong quý III/2026, tình hình vi phạm diễn biến phức tạp trên các tuyến đường biển, đường bộ, hàng không, chuyển phát nhanh và bưu điện, với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Từ ngày 15/6 đến 14/9/2026, cơ quan Hải quan phát hiện, bắt giữ và xử lý 5.650 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 8.070,6 tỷ đồng; khởi tố 12 vụ và chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 45 vụ. Số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 396,4 tỷ đồng, tăng 116,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/9/2026, toàn ngành phát hiện, bắt giữ và xử lý 17.068 vụ, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 17.996,8 tỷ đồng; khởi tố 19 vụ, chuyển khởi tố 115 vụ. Số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 1.007,5 tỷ đồng.

Các kết quả trên phản ánh nỗ lực của lực lượng Hải quan trong nắm bắt địa bàn, kiểm soát hàng hóa và phối hợp với các cơ quan chức năng. Nhiều vụ việc có tính chất nghiêm trọng được phát hiện, trong đó có vụ vận chuyển 1.193 kg ngà voi và 79,3 kg xương động vật thuộc họ mèo cỡ lớn từ Cộng hòa Dân chủ Congo về Việt Nam qua cảng Quy Nhơn; vụ bắt giữ hơn 70.000 lít dầu FO trên vùng biển Hải Phòng.

Trong lĩnh vực phòng, chống ma túy, cơ quan Hải quan phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ 44 vụ với 56 đối tượng, trong đó lực lượng Hải quan chủ trì bắt giữ 18 vụ; tang vật thu giữ gần 2 tấn ma túy các loại.

Những kết quả này cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và năng lực nghiệp vụ của đội ngũ công chức làm nhiệm vụ kiểm soát. Phong trào thi đua trong lĩnh vực này cần hướng vào nâng cao chất lượng thu thập thông tin, nhận diện phương thức, thủ đoạn mới, tăng cường phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ trong giám sát, phát hiện vi phạm. Việc biểu dương, nhân rộng những tập thể, cá nhân có thành tích cần gắn với kết quả thực chất, đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật, quy trình nghiệp vụ và kỷ luật công vụ.

Nâng cao hiệu quả kiểm tra sau thông quan, quản lý rủi ro

Để bảo đảm quản lý hiệu quả mà không làm gia tăng áp lực kiểm tra đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt, ngành Hải quan tiếp tục đổi mới phương thức quản lý theo hướng dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro.

Từ ngày 15/6 đến 14/9/2026, toàn ngành phân luồng 5.959.054 tờ khai, trong đó luồng xanh chiếm 71,54%, luồng vàng chiếm 26,38% và luồng đỏ chiếm 2,08%. Qua phân luồng phát hiện 2.095 tờ khai vi phạm và phát hiện thêm 153 tờ khai vi phạm qua chuyển luồng kiểm tra. Chương trình hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan tiếp tục được triển khai, với 397 doanh nghiệp tham gia tính đến ngày 14/9/2026.

Đối với công tác kiểm tra sau thông quan, trong kỳ, toàn ngành ban hành 516 quyết định kiểm tra, hoàn thành 474 cuộc; tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 3.524 tỷ đồng, số thực thu ngân sách nhà nước đạt 1.034,7 tỷ đồng.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/9/2026, ngành đã ban hành 1.276 quyết định, hoàn thành 1.050 cuộc kiểm tra sau thông quan. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 7.541 tỷ đồng, bằng 189% chỉ tiêu năm 2026; số tiền thực thu ngân sách nhà nước đạt 3.716,2 tỷ đồng, bằng 93% chỉ tiêu được giao.

Công tác kiểm tra được tập trung vào các chuyên đề về mã số, trị giá, xuất xứ, sở hữu trí tuệ, chuyển tải bất hợp pháp và việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp chế xuất, gia công, sản xuất xuất khẩu. Qua đó, góp phần phát hiện, xử lý sai phạm, nâng cao tính tuân thủ và bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp.

Thi đua trong quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan vì vậy không chỉ được đánh giá bằng số cuộc kiểm tra hay số thu tăng thêm, mà còn ở khả năng lựa chọn đúng đối tượng, phát hiện đúng hành vi, xử lý đúng quy định và nâng cao ý thức tuân thủ tự nguyện của doanh nghiệp.

Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành quyết liệt triển khai các giải pháp chống thất thu, chống buôn lậu, gian lận thương mại, chuyển giá, trốn thuế, vi phạm sở hữu trí tuệ và vận chuyển trái phép ma túy. Các đơn vị phải nắm chắc địa bàn, tăng cường kiểm soát, đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian thông quan và bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu thông suốt.

Trong những tháng cuối năm, nhiệm vụ thi đua cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động của từng đơn vị, gắn tiến độ với trách nhiệm người đứng đầu và kết quả thực hiện các chỉ tiêu được giao. Cùng với đó là yêu cầu duy trì kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao chất lượng phối hợp quốc tế, chuẩn bị cho các nhiệm vụ trong Năm APEC 2027 và tiếp tục xây dựng lực lượng Hải quan chuyên nghiệp, hiện đại.

Việc đánh giá, khen thưởng cần bảo đảm đúng thành tích, công khai, minh bạch, kịp thời phát hiện và nhân rộng các mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo trong quản lý thu, kiểm soát vi phạm và hỗ trợ doanh nghiệp. Qua đó, tạo động lực để cán bộ, công chức phát huy năng lực, nâng cao tinh thần trách nhiệm và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Với quyết tâm thi đua hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026, ngành Hải quan tiếp tục hướng tới mục tiêu quản lý chặt chẽ, thu ngân sách hiệu quả, đấu tranh quyết liệt với vi phạm và tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo vệ lợi ích quốc gia và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

PV