BTĐKT - Ở tuổi 82, bác sĩ, cựu chiến binh Trần Văn Bản, Thành phố Hồ Chí Minh, vẫn miệt mài trở lại những chiến trường xưa để tìm kiếm đồng đội. Hơn 40 năm qua, bằng trách nhiệm và nghĩa tình sâu nặng, ông đã góp phần tìm kiếm, xác định vị trí, quy tập hài cốt liệt sĩ, giúp nhiều gia đình tìm lại người thân đã hy sinh vì Tổ quốc.

Việc làm thầm lặng ấy là biểu hiện sinh động của tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, phẩm chất bộ đội Cụ Hồ và là tấm gương tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước.

Giữ trọn lời hẹn với đồng đội

Sinh ra và trưởng thành trong những năm tháng chiến tranh, bác sĩ Trần Văn Bản từng trực tiếp chiến đấu tại chiến trường miền Nam. Chứng kiến nhiều đồng chí, đồng đội ngã xuống, ông luôn canh cánh một lời hẹn: Khi đất nước hòa bình, sẽ tìm cách đưa những người đã hy sinh trở về với gia đình.

Bác sĩ Trần Văn Bản (bên phải) cùng ôn lại kỷ niệm lưu giữ trong kỷ vật của các đồng đội

Sau ngày đất nước thống nhất, lời hẹn ấy trở thành động lực để ông bắt đầu hành trình tìm kiếm đồng đội. Từ năm 1979 đến nay, ông nhiều lần trở lại các chiến trường cũ, tìm kiếm thông tin, xác định vị trí an táng và hỗ trợ quy tập hài cốt liệt sĩ.

Những ngày đầu, công việc gặp nhiều khó khăn do phương tiện thiếu thốn, thông tin thất lạc, địa hình thay đổi. Không nản lòng, ông chủ động thu thập tư liệu, tìm gặp nhân chứng, khảo sát thực địa và đối chiếu từng thông tin để lần tìm dấu tích đồng đội.

Khi còn là bác sĩ quân y, ông đã lưu giữ thông tin về những đồng đội hy sinh. Họ tên, quê quán và những dữ liệu cần thiết được ông ghi trên giấy, đặt trong lọ Penicillin rồi chôn cùng liệt sĩ. Những ghi chép ấy về sau trở thành nguồn tư liệu quý, hỗ trợ xác định danh tính, quê quán của nhiều liệt sĩ.

Hành trình của nghĩa tình

Hơn 40 năm qua là hành trình của những chuyến đi, khảo sát địa hình, gặp gỡ nhân chứng và lần tìm từng dấu tích chiến tranh. Với bác sĩ Trần Văn Bản, mỗi thông tin tìm được đều có thể mở ra cơ hội để một gia đình được đón người thân trở về.

Ông đã góp phần tìm kiếm, quy tập và lập sơ đồ vị trí cho hơn 2.000 liệt sĩ; trực tiếp đưa hơn 50 bộ hài cốt liệt sĩ trở về với gia đình; đồng thời hỗ trợ, kết nối thân nhân để tiếp nhận hơn 300 bộ hài cốt liệt sĩ.

Một dấu ấn nổi bật là đợt tìm kiếm tại khu vực phường 15, quận Tân Bình trước đây vào tháng 5/1994. Tại đây, ông tham gia, chủ trì xác định vị trí và đưa 43 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 lên từ 13 hố giếng sâu. Sau nhiều thập kỷ, những người lính năm xưa đã có cơ hội trở về với quê hương, gia đình.

Đằng sau mỗi con số là một gia đình, một nỗi mong chờ kéo dài nhiều năm. Vì thế, công việc ông theo đuổi không đơn thuần là tìm kiếm hài cốt, mà còn là hành trình nối lại những mạch nguồn ký ức, giúp thân nhân liệt sĩ vơi đi phần nào nỗi đau và sự chờ đợi.

Tiếp tục cống hiến

Điều đáng quý ở bác sĩ Trần Văn Bản không chỉ là những kết quả đạt được mà còn ở tinh thần trách nhiệm được ông duy trì bền bỉ đến hôm nay.

Trong chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, dù tuổi cao, ông vẫn phối hợp, hỗ trợ Đội quy tập của Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh; tham gia phân loại mẫu hài cốt, cung cấp thông tin, tư liệu và kinh nghiệm phục vụ công tác chuyên môn.

Với ông, khi còn sức khỏe, còn nhớ thông tin về đồng đội thì còn phải tiếp tục làm. Sự tận tâm ấy thể hiện rõ phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ: Luôn đặt nghĩa tình đồng đội, trách nhiệm với Tổ quốc và cộng đồng lên trên lợi ích riêng.

Không chỉ tìm kiếm đồng đội đã hy sinh, ông còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Cùng các cựu chiến binh, ông góp sức chăm lo đời sống đồng đội, hỗ trợ phát triển kinh tế, xây dựng nhà tình nghĩa, góp công xây dựng bia tưởng niệm liệt sĩ; đồng thời tham gia khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân có hoàn cảnh khó khăn tại những địa bàn từng là chiến khu.

Những việc làm ấy tạo thành một mạch xuyên suốt: Sống có trách nhiệm, biết tri ân quá khứ và hướng những việc làm cụ thể đến cộng đồng.

Bác sĩ Trần Văn Bản cùng cơ quan chức năng lấy mẫu của hài cốt liệt sĩ tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng để gửi đi xét nghiệm ADN

Một trong những dấu ấn đáng nhớ trong hành trình tri ân đồng đội của bác sĩ Trần Văn Bản là việc tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh. Cùng các cán bộ, chiến sĩ và lực lượng tìm kiếm, ông trực tiếp tham gia khảo sát, xác định vị trí, cung cấp thông tin và kinh nghiệm thực tế để phục vụ quá trình tìm kiếm những người lính đã hy sinh trong chiến tranh.

Với ông, mỗi cuộc tìm kiếm không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là sự trở về với ký ức của một thời chiến đấu. Những dấu tích được tìm thấy tại nơi từng diễn ra chiến sự là cơ sở để đưa các liệt sĩ về với đồng đội, quê hương và gia đình. Hình ảnh người bác sĩ, cựu chiến binh tuổi cao vẫn có mặt tại hiện trường, cùng cán bộ, chiến sĩ thực hiện công việc tìm kiếm, một lần nữa cho thấy sự bền bỉ, trách nhiệm và nghĩa tình sâu nặng của ông đối với những đồng đội đã hy sinh.

Lan tỏa giá trị thi đua yêu nước

Trong phong trào thi đua yêu nước, những điển hình tiên tiến có sức thuyết phục không chỉ bởi thành tích mà còn bởi sự bền bỉ, tự nguyện và những giá trị nhân văn được lan tỏa từ việc làm hằng ngày. Bác sĩ, cựu chiến binh Trần Văn Bản là một tấm gương như vậy.

Hơn 40 năm kiên trì tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, ông đã góp phần tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; hỗ trợ nhiều gia đình tìm lại người thân và cung cấp những tư liệu có giá trị cho công tác chuyên môn. Qua đó, ông góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và nâng cao trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì đất nước.

Bác sĩ Trần Văn Bản cùng các cán bộ chiến sĩ tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Tấm gương bác sĩ Trần Văn Bản cho thấy thi đua yêu nước không nhất thiết bắt đầu từ những việc lớn lao. Đó có thể là sự tận tụy với công việc, giữ lời hứa với đồng đội, không quên những người đã nằm lại nơi chiến trường và chung tay chăm lo cho những hoàn cảnh khó khăn. Khi những việc làm tốt được duy trì bằng trách nhiệm và tình cảm chân thành, chúng sẽ tạo nên sức lan tỏa lâu dài trong cộng đồng.

Ở tuổi 82, hành trình của bác sĩ, cựu chiến binh Trần Văn Bản vẫn tiếp tục. Những bước chân trở lại chiến trường xưa có thể chậm hơn, nhưng nghĩa tình với đồng đội vẫn nguyên vẹn. Ông là hình ảnh đẹp về người lính sau chiến tranh: Trở về với cuộc sống đời thường nhưng chưa bao giờ quên những người đã nằm lại.

Với tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và nghĩa tình đồng đội sâu sắc, bác sĩ Trần Văn Bản xứng đáng là tấm gương tiêu biểu về phẩm chất bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới; là điển hình tiên tiến góp phần lan tỏa phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và phong trào thi đua yêu nước trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Câu chuyện của ông nhắc nhở mỗi người hôm nay rằng: Tri ân không chỉ nằm ở lời nói, mà cần được thể hiện bằng những hành động thiết thực, bền bỉ và đầy trách nhiệm.

Xuân Phúc